Extension Logo
Extension Logo
University of Minnesota Extension
https://extension.umn.edu

Cov Kev Siv Los Tiv Thaiv Lub Cooj Nquab Kom Txhob Muaj Kab Mob

See this page in: English | Somali

Yog koj tsis paub los yog to taub cov kev tiv thaiv kab mob yog abtsis, nram qab no yuav qhia txog cov kev tiv thaiv no. “Biosecurity” yog tej yam uas koj yuav tsum tau ua los mus txwv los yog tiv thaiv kab mob kom txhob tshwm sim hauv koj lub cooj tu nquab. Cov kev tiv thaiv no yog siv los mus tiv thaiv tej phab nyaj los yog kab mob kom txhob kis mus rau lwm tus tsiaj, txhob kis ntawm ib lub cooj mus rau lwm lub cooj, los yog tsis txhob kis ntawm ib tug neeg mus rau lwm tus neeg. Cov kev tiv thaiv no kuj tsis yog ib yam kim kim. Dhau ntawm cov tshuaj siv los ntxuav cov khoom tu nquab lawm, yog koj xav yuav cov tsho hnav, kaus mom ntoo los yog cov hnab qhwv khau thaum mus tu nquab, cov peev siv los yuav cov khoom no kuj tsis kim heev thiab. Muaj ntau zaus, kev tiv thaiv yog ib yam tsis kim thiab siv tau sai heev txawm yog hais tias yuav tsum tau xov laj kab thaiv puag ncig lub cooj tu nquab ntawv.

Feem ntau ntawm cov neeg tu nquab lawv twb tau siv tej yam kev tiv thaiv los mus saib xyuas lawv lub cooj nquab lawm:

  • Ntxuav tus kais dej haus ob zaug tauj ib hnub yog ib txoj kev tiv thaiv;
  • Tu thiab txhuam cov tawb rau nquab yog ib txoj kev tiv thaiv;
  • Tsuag tshuaj rau lub cooj nquab kom txhob muaj phab nyaj yog ib txoj kev tiv thaiv;
  • Muab cov qhauv ntim rau hauv cov thoob hlau kom nas txhob los noj tau yog ib txoj kev tiv thaiv;
  • Ntoo kaus mom thaum nkag mus hauv lub cooj nquab yog ib txoj kev tiv thaiv;
  • Muab cov nquab tshiab cais tawm ntawm pab qub kom muaj li 14 hnub yog ib txoj kev tiv thaiv;

Cov hais tag los no yog tej yam kev tiv thaiv coob leej twb niaj hnub siv los tiv thaiv lawv cov nquab kom thiaj tsis kis kab mob. Txawm yog peb twb niaj hnub siv thiab ua tej yam no lawm los ntau zaus peb tsis nco ras txog tias tej no yeej yog kev tiv thaiv. Muab cov hnab qhauv tshem tawm ntawm lub cooj mus cia rau lwm qhov chaw kom txhob muaj kab mob kuj yog ib txoj kev yooj yim ua los tiv thaiv.

Nyob ntawm peb txoj kev paub thiab kev to taub txog lub hauv paus ntawm cov kab mob thiab txoj kev kis kab mob, cov nram qab no yog tej yam kev tiv thaiv kab mob kom txhob kis mus rau cov nquab lub sij hawm thaum coj nquab mus sib tw. Cov kev tiv thaiv peb tau tsim los yog ua kom zoo kawg nkaus thiab kom zoo siv tau rau txhua txhua lub cooj nquab. Peb tau muab cov kev tiv thaiv no cais ua peb pawg xws li yuav tsum tau muab cov nquab sib cais, kev mus mus los los hauv lub cooj nquab, thiab kev tu lub cooj nquab kom hu si.

Txoj kev cais cov nquab no yog yuav tsum tau ua ib qhov chaw rau lawv nyob thiaj yuav txwv tau kab mob. Yuav tsum tau xov laj kab ncig thaiv koj cov nquab kom lawv txhob tawm tau thiab kom lwm yam tsiaj txhob los nkag tau.

  • Yuav tsum thaiv puag ncig ntawm lub cooj nquab. Nquab yuav tsum txhob nyob nrog lwm pab noog, tshwj xeeb yog txhob nyob sib xyaw nrog qaib.
    • Txoj kev tiv thaiv zoo tshaj: Txoj kev cais zoo tshaj plaws rau ib lub cooj nquab twg yog yuav tsum xov laj kab ib puag ncig ntawm lub cooj nquab thiaj yuav tiv thaiv tau lwm yam noog kom txhob los nkag tau.
    • Lwm yam kev los cais nquab:
      • Yog tsis muaj lwm pab nquab nyob ib ncig ntawm koj los yog tsis muaj neeg nyob ze ntawm koj thaj av, qhov no twb yog ib txoj kev cais rau koj cov nquab lawm.
      • Yog muaj neeg yug qaib nyob ze koj, koj yuav tsum tau hais kom nws tshem nws lub cooj qaib kom deb ntawm koj lub, los yog koj yuav tsum tshem koj lub kom deb ntawm nws lub, qhov zoo tshaj neb ob leeg yuav tsum tau tshem neb ob lub cooj qaib kom deb li deb tau thiaj tsis muaj feem kis kab mob.
    • Yuav cais li cas thiaj zoo:
      • Ua rooj vag los thaiv yog ib txoj kev cais. Ua ib lub rooj vag los thaiv txoj kev nres tsheb yog ib txoj kev tiv thaiv zoo heev kom txhob muaj tsheb coob mus mus los los. Tiamsis yuav kom ua tau hauj lwm zoo, yuav tsum tau kaw lub rooj vag txhua lub sij hawm.
      • Ob lub cooj tu nquab yuav tsum tau muab cais nyias nyob nyias kom deb. Yuav kom muaj txoj kev cais tau, koj yuav tsum tau tham nrog cov neeg tu nquab nyob ze ntawm koj kom yuav tsum tau tshem lawv lub cooj mus rau lwm qhov chaw kom deb ntawm koj lub.
  • Yog koj coj ib pab nquab tshiab los yug nrog cov koj twb xub muaj lawm, tej zaum pab nquab tshiab no kuj yuav nqa kab mob nrog lawv los.
    • Yuav tsum tau cais pab nquab tshiab tawm ntawm koj cov qub nyias nyob nyias kom muaj14 hnub—yuav tsum tau ua qhov no xwb.
    • Yog tsis kim thiab yog ua tau, yuav tsum tau kuaj seb cov nquab no puas muaj kab mob ua ntej koj yuav lawv los tu.
  • Yuav tsum tsis txhob mus kov los yog chwv lwm pab nquab, tshwj xeeb yog lwm pab qaib. Tej zaum lwm yam nquab kuj yuav muaj kab mob los kis tau rau koj cov nquab. Cov nram qab no yog yuav teev txog qhov tseem ceeb tshaj ua ntej mam mus rau qhov tsis tshua tseem ceeb pes tsawg rau tom qab.
      • Chaw muag nquab thiab chaw saib nquab.
      • DTej noog tuag, tshwj xeeb yog nquab.

      • Cov chaw muag tsiaj los yog chaw muag qhauv uas muag cov nquab sib tw.
      • Kev yos hav zoo (mus tua txhua yam noog los yog tua tsiaj).
    • Txoj kev tiv thaiv zoo tshaj yog: txwv tsis pub mus ti los yog chwv txhua yam noog, tshwj xeeb yog qaib. Yog thaum mus kov tau nquab los yog qaib lawm, yuav tsum tau hloov ris tsho thiab da dej ua ntej rov mus nkag koj lub cooj nquab. Qhov no yog ib qhov tseem ceeb uas yuav tsum tau ua, tshwj xeeb tshaj plaws yog thaum koj mus ti qaib los yog noog li hais tag los no.
    • Lwm yam kev tiv thaiv: Yuav tsum txwv tsis txob mus ti los yog chwv lwm pab noog los yog qaib. Yog thaum mus ti los yog chwv cov noog ntawm lwm tus tswv lawm, yuav tsum tau hle cov ris tsho tiv thaiv rau hauv lub cooj ntawv thiab yuav tsum muab tshuaj los ntxuav tes ua ntej rov los nkag hauv koj lub cooj. Txoj kev ntxuav tes yog ib yam yooj yim thiab yog ib yam kev tiv thaiv uas txhua tus puav leej ua tau.
  • Yuav tsum tau npaj kev cais los tiv thaiv. Yog thaum koj paub hais tias cov nquab hauv koj lub cooj muaj mob lawm, koj yuav tsum tau nqis tes ua txhua yam tiv thaiv kom cov kab mob no txhob kis mus rau lwm cov nquab. Cov kev tiv thaiv no yog yuav tsum tsis txhob muab cov nquab tshais chaw tawm hauv lub cooj no mus rau lwm qhov, txwv tsis txhob pub neeg tuaj saib koj cov nquab yog tsis muaj hauj lwm tseem ceeb, yuav tsum tau qhia rau lwm cov tswv tu nquab tias koj cov nquab muaj mob lawm kom lawv thiaj tsis tuaj kis tau mob.

Yuav tsum txwv koj thiab tib neeg txoj kev mus mus los los ntawm koj thaj av los yog thaj chaw. Ib qho kev tiv thaiv uas zoo yog koj yuav tsum tau pauv cov hauj lwm uas koj ua hauv koj lub cooj.

  • Txoj cai rau neeg tuaj saib koj lub cooj nquab. Qhov yooj yim tshaj uas yuav kom tsis kis kab mob yog yuav tsum txwv txhob pub neeg coob coob tuaj saib koj cov nquab. Tib neeg muaj peev xwm nqa kab mob tuaj kis tau rau koj cov nquab.
    • Yuav tsum txwv txhob pub neeg coob coob tuaj nkag hauv koj lub cooj nquab. Tshwj xeeb yog lub sij hawm thaum nquab yug menyuam thiab lub sij hawm thaum muaj kev sib tw.
    • Yuav tsum hnav ris tsho tiv thaiv. Yuav tsum muab ris tsho thiab hnab qhwv khau rau cov neeg tuaj nkag hauv koj lub cooj nquab hnav thiab rau. Cov neeg tuaj nkag koj lub cooj yuav tsum tau ntxuav tes nrog tshuaj ntxuav tes vim lawv yeej yuav los mus kov koj cov nquab thaum lawv tuaj saib lawm.
    • Yuav tsum tiv paib rau ntawm koj lub cooj nquab kom neeg txhob nkag yuam kev. Txawm tias tiv paib yog ib yam yooj yim ua xwb los nws kuj yog ib txoj kev tiv thaiv zoo heev thiab.

Kev ntxuav tu cov khoom siv hauv lub cooj thiab neeg ntxuav tes yog ib yam kev tiv thaiv kom koj cov nquab txhob kis tau kab mob.

  • Yuav tsum muab tshuaj ntxuav thiab tu lub tsheb thauj nquab kom huv. Cov tsheb uas mus ze lwm yam noog muaj peev xwm nqa tau kab mob los kis rau koj lub cooj nquab. Tshwj xeeb yog cov tsheb thauj qhauv yog li ntawv koj yuav tsum tau siv cov kev tiv thaiv kom zoo los tu cov tsheb thauj qhauv no thiaj tsis muaj feem mus nqa tau kab mob los rau koj lub cooj nquab.
    • Yuav tsum tau ua rooj vag thiab tiv paib txhob pub tsheb mus ti koj lub cooj nquab. Yuav tsum tau nug cov tub tsav tsheb seb lawv puas tau mus ti lwm cov nquab los yog qaib 48 teev dhau los. Yog muaj av los yog tej yam qias neeg lo lub tsheb, yuav tsum tau muab lub tsheb ntxuav kom huv ua ntej nkag mus ze ib thaj tsam ntawm lub cooj nquab.
  • Yuav tsum tau siv tshuaj tsau ntxuav cov khoom tu nquab kom huv. Tej khoom no muaj peev xwm coj tau kab mob los kis rau koj cov nquab yog siv mus tu lwm pab noog los yog qaib lawm.
    • Tsis txhob siv cov khoom tu nquab hauv koj lub cooj yog koj twb xub siv mus tu lwm pab noog lawm. Yog yuav siv cov khoom no, yuav tsum tau muab tshuaj tsau ntxuav kom huv ua ntej koj siv coj los tu koj cov nquab.

Kev Tiv Thaiv Cov Nquab Sib Tw

Tej zaum koj yuav pom tias cov kev tiv thaiv tau tsim los yuav tsis ua hauj lwm zoo vim txoj kev tso nquab sib tw. Muaj tej yam peb hais tag los no kom koj tsis txhob ua tiamsis yeej yuav tshwm sim mentsis lub sij hawm thaum mus tso nquab sib tw. Txawm li cas los xij, yuav tsum tau siv kev tiv thaiv thiaj li yuav pab txwv tau kev kis kab mob.

Kev Tiv Thaiv Rau Cov Nquab Uas Mus Sib Tw Rov Los Hauv Cooj

Muaj ob txoj hau kev los tiv thaiv cov nquab lub sij hawm muaj nquab sib tw, ob txoj no puav leej zoo tibsi thiab nyias muaj nyias qhov zoo thiab tsis zoo. Txawm koj yuav xaiv txoj kev twg los xij tsuav koj xav zoo txog qhov zoo thiab tsis zoo lawm ces nyob ntawm koj txoj kev xaiv xwb. Ob txoj kev tiv thaiv yog raws li nram qab no:

  • Yuav tsum tau xaiv lub koos haum tso nquab sib tw kom zoo thiab cov kev tiv thaiv yuav tsum zoo ib yam. Qhov no txhais tau hais tias cov nquab nyob hauv lub koos haum tso nquab sib tw ntawv yog ib pab nquab lawm xwb. Yog li ntawv thaum koj mus nqa ib tug nquab tshiab ntawm lub koos haum ntawv los, nws tsis suav tias tus nquab tshiab no yog los sab nrauv los xyaw koj cov lawm. Thaum cov nquab uas nyuam qhuav mus sib tw los, koj rov muab lawv mus tso rau hauv koj lub cooj los tau vim lawv mus sib tw nrog lawv tib pab xwb.
    • Qhov Zoo: Txoj kev tiv thaiv no yog ib txoj yooj yim siv vim tias koj tsis tau muab cov nquab uas nyuam qhuav mus sib tw rov los cais tawm ntawm cov uas tsis tau mus sib tw.
    • Qhov Tsis Zoo: Yog muaj ib tug nquab ntawm lub koos haum muaj kab mob lawm, tej zaum yuav kis mus rau txhua txhua pab nquab nyob hauv lub koos haum ntawv.
  • Suav hais tias txhua txhua lub cooj nquab dhau ntawm koj lub lawm yog ib txoj kev uas yuav kis tau kab mob. Txhua tus nquab uas nyuam qhuav mus sib tw los yuav tsum tau muab cais kom puv 14 hnub ua ntej rov coj los xyaw cov nquab uas tsis tau mus sib tw.
    • Qhov zoo: Txoj kev tiv thaiv no cia tus tswv ntawm lub cooj nquab tswj tau nws lub cooj nquab zoo dua. Qhov tseeb tiag, tsim nyog cov tswv nquab xaiv txoj no vim nws yog txoj zoo tshaj.
    • Qhov tsis zoo: Txoj kev tiv thaiv no yuav tau siv sij hawm thiab dag zog thiaj yuav siv tau kom zoo.

Kev Tiv Thaiv Xa Nquab Thiab Lub Koos Haum Nquab Sib Tw

Txawm koj yuav siv txoj kev tiv thaiv hauv koj lub cooj nquab twg los xij, muaj qee yam koj yeej yuav tsum tau ua lub sij hawm thaum mus tso nquab sib tw.

  • Yuav tsum tau tu thiab siv tshuaj ntxuav lub tsheb thauj cov nquab kom huv si ua ntej muab cov nquab ntim rau hauv.
  • Yuav tsum tsis txhob coj lub tsheb thauj cov nquab no mus ze ib lub cooj nquab los yog cooj qaib twg li. Thaum thauj nquab, yuav tsum coj mus tso rau ib qhov chaw deb ntawm lwm lub cooj nquab thiaj yuav tsis kis kab mob.
  • Yuav tsum tsis txhob muab cov nquab uas muaj mob lawm tso rau hauv lub ntim nquab los yog coj mus ze lub koos haum nquab sib tw.
  • Yuav tsum ntxuav tes kom zoo ua ntej mus tu koj cov nquab thiab lwm pab nquab.

Kev Tiv Thaiv Lub Tawb Ntim Nquab Thiab Thaum Siv Tw

Yuav tsum tau tu thiab muab tshuaj ntxuav lub tawb thauj nquab kom hu txhua zaus yuav siv.

  • Yuav tsum ntxuav txhua yam khoom qias uas lo lub thauj nquab nrog rau cov log thiab hauv qab kom hu xws li cov quav nquab, plaub nquab, thiab av nkos. Siv dej kub nrog tshuaj yog ib txoj kev tu zoo.
  • Yuav tsum ntxuav thiab tu txhua qhov chaw kom zoo. Cov kev tiv thaiv yuav tsis ua hauj lwm zoo yog tsis tu kom txhua qhov chaw zoo li zoo tau. Tshwj xeeb tshaj, tej kev tiv thaiv no yuav tsis ua hauj lwm yog tseem muaj quav nquab lo ntawm tej qhov txhia chaw.
  • Yuav tsum kuaj koj tes hauj lwm tu. Nws tseem ceeb heev uas koj yuav tsum kuaj xyuas seb koj txoj hauj lwm tu puas huv txaus kom txhob muaj quav thiab pluab nquab.
  • Yuav tsum cia kom lub tawb thauj nquab qhuav ua ntej yuav coj los siv. Qhov no yog ib yam kev tiv thaiv uas yuav tua tau cov kab mob.

Practicing biosecurity

These biosecurity practices will help you prevent the following:

  • Disease spread between racing pigeon lofts

  • Introduction of new infections to birds prone to disease

 | 

Biosecurity and racing

 | 

Carol Cardona Extension poultry virologist

Reviewed in 2018

Share this page:

© 2018 Regents of the University of Minnesota. All rights reserved. The University of Minnesota is an equal opportunity educator and employer.